Sóng điện từ đang được sử dụng rộng rãi trong nhiều công nghệ khác nhau, nhằm kết nối và truyền tải dữ liệu. Vậy sóng điện từ là gì? Cấu tạo, tính chất và phân loại của nó như thế nào? Hãy cùng nhau khám phá trong bài viết này!

Sóng điện từ là gì?

Sóng điện từ, hay còn được gọi là bức xạ điện từ, được tạo ra từ sự kết hợp của điện trường và từ trường dao động vuông góc với nhau. Khi sóng điện từ xuất hiện, nó mang theo năng lượng, thông tin và động lượng lan truyền trong không gian. Sóng điện từ thuộc loại sóng ngang, có các dao động diễn ra theo phương vuông góc với phương truyền năng lượng.

song dien tu 1

Bước sóng của sóng điện từ nằm trong khoảng từ 400-700mm và có thể nhìn thấy bằng mắt thường thông qua ánh sáng mà sóng điện từ phát ra. Sóng điện từ cũng có khả năng nhiễu xạ và mang nhiễu.

Muốn truyền sóng điện từ, cần tuân thủ một số nguyên tắc sau:

  • Biến điệu sóng điện từ thành các dao động điện, tức tín hiệu âm tần để truyền được hình ảnh và âm thanh đi xa. Có AM là biến điệu biên độ và FM là biến điệu tần số.
  • Sóng dùng là sóng cao tần để có thể truyền đi.
  • Thực hiện tách sóng hay còn gọi là tách tín hiệu ra khỏi sóng cao tần.
  • Tiến hành khuếch đại tín hiệu thu được khi có cường độ nhỏ.

Sóng điện từ có những đặc điểm và tính chất nào?

Sóng điện từ cũng là một loại sóng cơ học, nên nó sở hữu đầy đủ các đặc tính của sóng cơ học như khúc xạ, phản xạ, giao thoa,… và tuân theo quy luật truyền thẳng.

Sóng điện từ có thể lan truyền trong tất cả các môi trường như rắn, lỏng, khí và chân không. Tuy nhiên, tốc độ sóng điện từ trong các môi trường này sẽ khác nhau. Trong đó, tốc độ sóng điện từ lan truyền trong chân không là lớn nhất, với tốc độ c = 3.108 m/s.

song dien tu 2

Sóng điện từ khi dao động luôn tạo thành một tam diện thuận. Khi dao động, sóng điện từ mang năng lượng của một hạt photon. Bước sóng càng dài, năng lượng photon càng nhỏ. Những bước sóng điện từ dao động từ vài mét đến vài kilomet, được sử dụng trong ngành thông tin liên lạc, được gọi là sóng vô tuyến.

Phân loại sóng điện từ

Sóng cực ngắn

Sóng cực ngắn có bước sóng nằm trong khoảng từ 1-10m. Sóng này có đặc tính là có năng lượng cao và ít hấp thụ trong nhiều môi trường. Sóng cực ngắn có thể lan truyền nhanh chóng qua tầng điện ly. Chính với tính chất này, sóng cực ngắn được ứng dụng phổ biến trong ngành thiên văn học để nghiên cứu vũ trụ.

Sóng ngắn

Sóng ngắn có bước sóng nằm trong khoảng từ 10-100 mét. Tương tự như sóng cực ngắn, sóng ngắn cũng có mức năng lượng cao. Loại sóng này sẽ bị phản xạ nhiều lần khi ở tầng điện ly và trên mặt đất. Với đặc tính này, sóng ngắn được ứng dụng trong lĩnh vực truyền thông và thông tin ngầm.

song dien tu 3

Sóng trung

Sóng trung có bước sóng nằm trong khoảng từ 100-1000 m. Loại sóng này cũng có mức năng lượng cao và được hấp thụ mạnh mẽ trong ngày. Sóng trung được ứng dụng mạnh mẽ trong lĩnh vực y tế để gửi và nhận tín hiệu.

Sóng dài

Sóng dài có bước sóng trên 100 m. Khác với 3 loại sóng trên, sóng dài có mức năng lượng rất thấp và dễ dàng bị hấp thụ hoàn toàn bởi các vật thể trên mặt đất. Trong môi trường nước, sóng dài không bị ảnh hưởng gì. Do đó, nó được sử dụng chính trong giao tiếp dưới biển.

Ứng dụng

Sóng điện từ có rất nhiều ứng dụng, ví dụ như:

  • Sóng radio phục vụ truyền tín hiệu, wifi. giúp tiêu diệt sâu bọ có trong các hạt sấy khô, điều trị hen, amidan, phá ung thư gan, đau lưng, viễn thị, viêm gan,…
  • Sóng viba được ứng dụng để sản xuất lò vi sóng.
  • Tia T được sử dụng để quan sát thiên hà và các vì sao, nhìn xuyên qua các vật thể, sản xuất vũ khí hạng nặng, dò tìm các tế bào ung thư.
  • Tia hồng ngoại giúp chẩn đoán và phá bỏ các mô, tế bào bị tổn thương, làm chuông báo động, nhìn đêm của các máy ảnh kỹ thuật số.
  • Tia tử ngoại giúp điều trị bệnh ung thư, tiệt trùng và diệt khuẩn.
  • Tia Gamma được ứng dụng để chế tạo ra gamma sử dụng trong phẫu thuật, chế tạo kính viễn vọng để theo dõi lỗ đen khổng lồ, những vụ nổ lớn của vũ trụ,…
  • Tia XT được sử dụng trong chụp chiếu, chuẩn đoán bệnh như tìm kiếm các đoạn xương bị tổn thương hoặc các dị vật có trong cơ thể,…

Trên đây là các thông tin chi tiết liên quan đến sóng điện từ, bao gồm cấu tạo, tính chất, phân loại và ứng dụng của nó. Hy vọng qua bài viết này, bạn đã hiểu thêm về loại sóng này. Nếu còn điều gì thắc mắc, hãy liên hệ đến công ty phân phối vật liệu hàn uy tín – Thetech để được giải đáp nhé!